arras

Arras

Arras Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. Azken erroldaren arabera 42.875 biztanle zituen 11,63 km²-ko azaleran.
Honako udalerri hauek ditu mugakide: Saint-Laurent-Blangy, Achicourt, Sainte-Catherine-lès-Arras, Saint-Nicolas, Tilloy-lès-Mofflaines, Anzin-Saint-Aubin, Beaurains, Dainville eta Duisans.
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo : revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Parisko arroaren ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi eskasa; urteko prezipitazio erregular eta ertainak; negu hotza (3 °C))<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1a zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.
1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Wancourt udalerrian dago, 7,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 711,4 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM62873001">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Arras », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_62873001.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,7 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,7 °C-koa da, 2024ko urtarrilaren 19an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 1987ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM62873001" />.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:^[1]
Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.
2023 erroldaren arabera, Arras udalerrian 41.668 biztanle zeuden eta 21.630 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 1,93 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 50,7), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>
Udalerrian 10.393 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (4.094). Guraso bakarreko 2.637 familietatik 2.123etan ama zen guraso bakarra. 4.815 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 2.479k seme-alaba bakarra zuten etxean, 1.930k bi, eta 1.168k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 3.661 bikoteetatik 539tan (% 14,7) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.<ref name="menages" />
15 urte edo gehiago zituzten 35.716 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 24,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 50,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 56,3). 80 urte edo gehiagoko 2.126 biztanleetatik 1.924 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 202 kolektibitateren batean.<ref name="menages" />
15 urte edo gehiagoko biztanleen % 29,1 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,4 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 13,4 izatezko bikotean eta % 5,0 PACS bidez lotuta). % 37,3 ezkongabeak ziren, % 6,2 alargunak eta % 9,1 dibortziatuak.<ref name="menages" />
Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 25,2), enplegatuak (% 17,5), erdi-mailako lanbideak (% 15,0), eskulangileak (% 14,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 25,2) Pas-de-Calais departamenduko batez bestekoaren (% 32,6) azpitik dago. 12 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,1).<ref name="menages" />
2023 erroldaren arabera, udalerrian 24.662 etxebizitza zeuden. Horietatik 21.676 egoitza nagusi ziren, 444 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 2.542 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (16.234), etxeak baino gehiago (8.257). Egoitza nagusietatik 7.259 beren jabearen bizilekuak ziren, 14.057 alokairuan zeuden, 6.640 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 361 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (7.795).<ref name="etxebizitzak" />
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (5.799). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (14.237 etxebizitzatan). 10.427 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 11.570 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 3.826tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
2023 urtean 15-64 urteko 28.119 biztanleetatik 19.642 aktibo ziren (% 69,9), horietako 16.398 lanean (% 58,3) eta 3.244 langabezian (aktiboen % 16,5).
Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).
Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera
Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 16,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.
8.477 ez-aktibotik 3.463 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 40,9), 1.200 erretiraturik zeuden (% 14,2) eta 3.814 bestelako ez-aktibo ziren (% 45,0).
Ez-aktiboak
Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>
Udalerrian 35.239 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 16.398 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>
2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.410 eurokoa zen, eta biztanleen % 26 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)
Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)
Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)
INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).
Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 62,7, ez-soldatapekoen errenta % 4,6, langabezia-sariak % 2,3.
2007an zeuden 2.436 komertzioetatik, 36 erauzte enpresak ziren, 41 janari enpresak ziren, 6 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 2 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 44 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 97 eraikuntza enpresak ziren, 632 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 70 garraio enpresak ziren, 216 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 45 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 171 finantziazio enpresak ziren, 143 higiezinen enpresak ziren, 379 zerbitzu enpresak ziren, 361 administrazio publikoko enpresak ziren eta 193 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.^[4]
2009an zeuden norbanakoentzako 492 zerbitzu publikoetatik, 2 poliziaren kasernak ziren, 7 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoak, 4 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 4 posta bulegoak, 37 banku bulegoak, 2 funerariak, 24 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 6 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 8 ibilgailuen alokairu bulegoak, 13 autoeskolak, 10 igeltseroak, 10 margolariak, 23 zurginak, 17 iturginak, 5 argiketariak, 13 eraikuntza enpresak, 78 ile apaindegiak, 8 albaitariak, 19 aldi baterako lan enpresak, 136 jatetxeak, 38 higiezinen agentziak, 10 tintoreriak eta 17 apaindegiak.^[5]
2009an zeuden 308 establezimendu komertzialetatik, 2 hipermerkatuak, 9 supermerkatuak, 2 brikolaje denda handika, 2 120 m² baino gehiagoko dendak, 9 120 m² baino gutxiagoko dendak, 28 okindegiak, 12 harategiak, 2 kongelatu-dendak, 3 arraindegiak, 17 liburu dendak, 98 arropa dendak, 14 etxerako tresna dendak, 22 zapata-dendak, 7 elektrotresna dendak, 15 altzari dendak, 12 kirol-dendak, 2 lur eta paretak apaintzeko dendak, 10 drogeria, 10 lurrin-dendak, 16 bitxi-dendak eta 16 lore-dendak ziren.^[6]
2009an 3 tratamendu laburretarako ospitale, 2 iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale, 2 psikiatriko, urgentzia zentro 1 bat, 2 amatasun-klinika, 6 osasun-zentro, 18 botika eta 2 anbulantzia zegoen.
2009an 14 haur-eskola eta 17 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Arras udalerrian 7 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 5 hezkuntza orokorreko lizeo eta 5 lizeo teknologiko.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 2.827 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 7.042 eta lizeo teknologikoetan 1.977.
Arras udalerrian 7 goi-mailako hezkuntza ez-unibertsitarioko zentroak zeuden, horietatik3 osasun-formakuntzako zentroak, 1 komertziokoa eta 3 bestelako formakuntza zentroak.10 Unibertsitate zentroak zeuden, horietatik 6 Unibertsitate mailako formakuntza eta ikerketa unitateak ziren, 2 unibertsitate-insitutoak, 1 ingenieritza eskola bat eta 1 bestelako goi-mailako ikasketa zentro bat zen.

Connection error wih Wikipedia: